نقد اسطوره‌ای تذکره‌های عرفانی مناقب‌العارفین، معدن‌الدرر، فردوس‌المرشدیه و صفوة‌الصفا براساس نظریة جرج فریزر
نقد اسطوره‌ای تذکره‌های عرفانی مناقب‌العارفین، معدن‌الدرر، فردوس‌المرشدیه و صفوة‌الصفا براساس نظریة جرج فریزر

ثریا کریمی؛ رامین محرمی؛ مهین پناهی

دوره 13، شماره 2 ، تیر 1400، ، صفحه 1-14

https://doi.org/10.22108/rpll.2021.127917.1862

چکیده
  اسطوره‌شناسی تلاشی برای شناخت ریشه‌های کهن و قوی بنیاد فرهنگ مردم است. در این پژوهش به روش توصیفی ـ تطبیقی تکرار و بازتاب آیین‌های اساطیری در جامه‌ای نو به‌صورت اعمال و مناسک عرفانی بررسی می‌شود. ...  بیشتر
تحلیل تقابل دوگانه در داستان جمشید برپایة نظریه لوی استروس
تحلیل تقابل دوگانه در داستان جمشید برپایة نظریه لوی استروس

محمد چهارمحالی؛ مریم شعبان زاده؛ محمود حسن آبادی

دوره 11، شماره 1 ، فروردین 1398، ، صفحه 15-35

https://doi.org/10.22108/rpll.2017.77430.0

چکیده
  تقابل دوگانه سازندة بنیادین داستان جمشید است و دو دورة سپاس و ناسپاسی را در این داستان مشخص می‌کند. در ژرف‌ساخت تقابل دوگانة این داستان، دو اصل مهم به نام «پر بهادادن به پیوند خویشاوندی» (OOK) و «کم ...  بیشتر
بررسی و تحلیل مرگ و زندگی انسان نخستین، حیوان (گاو) و گیاه در اساطیر ایران از منظر نمادگرایی با تکیه بر شاهنامة فردوسی
بررسی و تحلیل مرگ و زندگی انسان نخستین، حیوان (گاو) و گیاه در اساطیر ایران از منظر نمادگرایی با تکیه بر شاهنامة فردوسی

سعید بزرگ بیگدلی؛ زهرا فتحی

دوره 9، شماره 2 ، مرداد 1396، ، صفحه 37-48

https://doi.org/10.22108/rpll.2017.21653

چکیده
  اندیشۀ مرگ و زندگی یکی از مهم‌ترین اصول عقاید و باورهای آدمیان است. انسان از گذشته‌های دور تاکنون، بعد از آفرینش و مشاهدۀ مرگ، همواره در پی جاودانگی و در آرزوی بی‌مرگی بوده است. در باور مردم گذشته و در ...  بیشتر
تحلیل کهن‌الگویی حکایت «الملک‌ و البراهمه» کلیله و دمنه
تحلیل کهن‌الگویی حکایت «الملک‌ و البراهمه» کلیله و دمنه

علی نوری؛ امیرحسین سرلک

دوره 8، شماره 4 ، دی 1395، ، صفحه 79-92

https://doi.org/10.22108/rpll.2016.21304

چکیده
  نظریه کهن‌الگو از مکتب روان‌شناسی کارل گوستاو یونگ برگرفته شده ‌است. یونگ، تصاویر و رسوبات روانی و آگاهی‌های ارثی موجود در ناخودآگاه جمعی را کهن الگو (آرکی تایپ) می نامد؛ به عبارت دیگر، کهن‌الگو، طرح ...  بیشتر
بررسی بن‌مایه‌های اساطیری در داراب‌ نامه طرسوسی
بررسی بن‌مایه‌های اساطیری در داراب‌ نامه طرسوسی

امیرعباس عزیزی فر

دوره 7، شماره 4 ، اسفند 1394، ، صفحه 101-118

چکیده
  داراب­نامه طرسوسی از جمله قصه­های عامیانه بلندی است که ظرفیت پژوهشی بالایی دارد؛ نقد نمادین و ظرفیت­های رمزی آن، نقد اسطوره­ای، نقد حماسی و نقد سوررئالیستی از جنبه­های پژوهشی این داستان است ...  بیشتر
بازتاب نمادین قربانی میترایی - اسطوره کشتن گاو نخستین- در هفت‌پیکر نظامی
بازتاب نمادین قربانی میترایی - اسطوره کشتن گاو نخستین- در هفت‌پیکر نظامی

محبوبه خراسانی؛ محمد فشارکی؛ محمد فشارکی؛ فزونه دوانی

دوره 7، شماره 2 ، شهریور 1394، ، صفحه 1-20

چکیده
  راز آمیزترین و شگفت‌ترین ماجرای مهر، پیکار با گاو نخستین است. میترا با کشتن گاو ازلی و جـاری کردن خونش به شکوفایی و آفرینش ِ سودمند زمین کمک می‌کند. این اندیشۀ بنیادی آیین مهر بسیاری از مذاهب و فرهنگ‌ها ...  بیشتر
تحلیل چهارمین خوان از هفت‌خوان‌های حماسه ملی ایران بر بنیاد اسطوره
تحلیل چهارمین خوان از هفت‌خوان‌های حماسه ملی ایران بر بنیاد اسطوره

قربانعلی ابراهیمی؛ مریم محمودی

دوره 4، شماره 2 ، شهریور 1391، ، صفحه 75-92

چکیده
  هفت‌خوان رستم به طور اخص و هفت‌خوان‌های دیگر ایرانی، همچون هفت‌خوان اسفندیار یا شبه هفت‌خوان گرشاسپ، نوعی جستجوی جاودانگی است. نوعی نبرد با نفس درون و با هدف آسان کردن دشواری‌هاست، دشواری‌های راه ...  بیشتر
بررسی و تحلیل نمادهای بخش اساطیری شاهنامه
بررسی و تحلیل نمادهای بخش اساطیری شاهنامه

موسی پرنیان؛ شهرزاد بهمنی

دوره 4، شماره 1 ، خرداد 1391، ، صفحه 91-110

چکیده
  لازمة شناخت نمادهای شاهنامه، شناخت بستر و نحوة آفرینش و پیدایش نماد، اسطوره و حماسه است. نماد با ضمیرخودآگاه و ناخودآگاه روان آدمی در ارتباط است و سازندة زبان اساطیر، افسانه‌ها و حماسه‌هاست و زبان آثار ...  بیشتر
کاوشی نوین در سرچشمه های نخستین حماسه گیل گمش
کاوشی نوین در سرچشمه های نخستین حماسه گیل گمش

محمدجعفر یوسفیان کناری؛ محمود طاووسی

دوره 1، شماره 4 ، دی 1388، ، صفحه 1-18

چکیده
  شواهد تاریخی مبنی بر تعامل فرهنگی تمدن بین النهرین و اقوام ایرانی، اعتبار خاستگاه سومری حماسه گیل گمش را در معرض تردید قرار می دهد. گمانه های باستان شناختی، ادبی- نوشتاری و اساطیری موجود، احتمال انشعاب ...  بیشتر