بررسی کارکردهای بلاغی «ایهام تبادر» در نفثة‌المصدور
بررسی کارکردهای بلاغی «ایهام تبادر» در نفثة‌المصدور

مهدی دشتی؛ سجاد منیعی

دوره 14، شماره 3 ، مهر 1401، ، صفحه 37-53

https://doi.org/10.22108/rpll.2022.132083.2011

چکیده
  نفثة‌المصدور، اثر تاریخی ـ ادبی از شهاب‌الدین محمد خُرندزی زَیدری نَسَوی است که به سبک نثر مصنوع نوشته شده است. «ایهام» ازجمله صنایع بدیع معنوی است که در بلاغت این کتاب مؤثر بوده است. «ایهام ...  بیشتر
معانی و کارکردهایِ نادر و بدیعِ حروف اضافه در منظومۀ حماسیِ زرّین‌قبانامه
معانی و کارکردهایِ نادر و بدیعِ حروف اضافه در منظومۀ حماسیِ زرّین‌قبانامه

بهزاد اتونی

دوره 14، شماره 2 ، شهریور 1401، ، صفحه 57-67

https://doi.org/10.22108/rpll.2021.130497.1962

چکیده
  زرّین‌قبانامه یکی از بلندترین منظومه‌های حماسی پس از شاهنامه است. نویسنده در این اثر به ذکر دلاوری‌ها و جنگ‌های زرّین‌قبا، رستم و خاندان رستم در زمان پادشاهی کیخسرو و عهد نبوت سلیمان نبی (ع) و نبرد ...  بیشتر
مقایسة شگردهای موسیقی‌ساز شعر در دو داستان «رستم و سهراب» و «بیژن و منیژه» از شاهنامة فردوسی
مقایسة شگردهای موسیقی‌ساز شعر در دو داستان «رستم و سهراب» و «بیژن و منیژه» از شاهنامة فردوسی

ریحانه حجت الاسلامی؛ مصطفی موسوی

دوره 13، شماره 4 ، دی 1400، ، صفحه 53-69

https://doi.org/10.22108/rpll.2021.128163.1879

چکیده
  موسیقی یکی از شاخصه‌های ادبی‌بودن و عوامل تأثیرگذاری اثر ادبی بر مخاطب است. موسیقی را می‌توان از عوامل متمایزکنندة گونه‌های (ژانرهای) گوناگون ادبی نیز دانست. کیفیت کاربست شگردهای خلق موسیقی در شعر ...  بیشتر
زیبایی‌شناسی صنعت حلّ در مرزبان‌نامه با تأکید بر آیات قرآنی
زیبایی‌شناسی صنعت حلّ در مرزبان‌نامه با تأکید بر آیات قرآنی

زینب رضاپور

دوره 13، شماره 3 ، مهر 1400، ، صفحه 49-65

https://doi.org/10.22108/rpll.2021.126535.1820

چکیده
  یکی از اسلوب‌های بلیغ و بدیع سخن‌آرایی در مرزبان‌نامه که عرصة وسیعی برای سخن‌پردازی و نازک‌اندیشی‌های نویسنده فراهم‌ آورده، صنعت حلّ است. وراوینی از همة ظرفیّت‌ها و اقسام گوناگون این صنعت برای ...  بیشتر
بررسی و تحلیل مفاخره در جهان‌نگری سلطان‌ولد با تمرکز بر غزلیات او
بررسی و تحلیل مفاخره در جهان‌نگری سلطان‌ولد با تمرکز بر غزلیات او

مهدی ملک ثابت؛ داود واثقی خوندابی

دوره 11، شماره 3 ، مهر 1398، ، صفحه 1-23

https://doi.org/10.22108/rpll.2019.113860.1397

چکیده
  مفاخره از مضامین و بن‌مایه‌هایی است که بخش بزرگی از ادبیات فارسی را تشکیل می‌دهد و شاعران و نویسندگان فراخور شخصیت، احوال و مسائل اجتماعی زمان خود به این مسئله می‌پردازند؛ مفاخره افزون‌بر متون ادبی، ...  بیشتر
بررسی و مقایسۀ بن‌مایه‌های تصاویر شعری حافظ با شاعران دیگر
بررسی و مقایسۀ بن‌مایه‌های تصاویر شعری حافظ با شاعران دیگر

علیرضا نبی لو؛ رقیه بهرام نیا

دوره 11، شماره 2 ، تیر 1398، ، صفحه 59-79

https://doi.org/10.22108/rpll.2018.112841.1376

چکیده
  در بررسی شعرهای حافظ می‌توان دریافت بسیاری از تصاویر و بن‌مایه‌های تصویری در شعر او وجوه اشتراک فراوانی با اشعار شاعران پیش از او دارد؛ این بن‌مایه‌ها افزون‌بر صور خیال، شامل ساختار تلفیقی و ترکیبی ...  بیشتر
مؤلفه‌های زبان غنایی در تغزلات فرخی سیستانی
مؤلفه‌های زبان غنایی در تغزلات فرخی سیستانی

امید ذاکری کیش

دوره 11، شماره 2 ، تیر 1398، ، صفحه 95-109

https://doi.org/10.22108/rpll.2018.112759.1372

چکیده
  فرخی سیستانی یکی از نخستین شاعران زبان فارسی است که تغزل‌های او به‌طور گسترده سرشار از کلام عاطفی است. در این مقاله که به شیوۀ سندکاوی نوشته شده، مؤلفه‌های زبان غنایی در تغزل‌های این شاعر توصیف و تحلیل ...  بیشتر
تحلیل جایگاه فرهنگی ـ ادبی حسن‌خان شاملو برپایة منابع نویافته (معرفی، نقد، بررسی، نسخه‌شناسی)
تحلیل جایگاه فرهنگی ـ ادبی حسن‌خان شاملو برپایة منابع نویافته (معرفی، نقد، بررسی، نسخه‌شناسی)

مجتبی محمدی؛ مهدی نوریان؛ مهرداد چترایی

دوره 10، شماره 2 ، تیر 1397، ، صفحه 153-167

https://doi.org/10.22108/rpll.2017.100383.1029

چکیده
  حسن‌خان شاملو، شاعر، نویسنده، خطاط، بیگلربیگی، امیرالامرای همة خراسان، حاکم هرات، در قرن دهم و یازدهم هجری (17م) است. خاندانش در دولت صفویه از نزدیکان دربار بودند. او میراث‌دار فرهنگی پدرش حسین‌خان ...  بیشتر
بررسی انواع شیوه‌های تأکید بلاغی در قصاید ناصرخسرو با نگاهی به خردگرایی و اندیشه‌های مذهبی شاعر
بررسی انواع شیوه‌های تأکید بلاغی در قصاید ناصرخسرو با نگاهی به خردگرایی و اندیشه‌های مذهبی شاعر

زهرا آقابابائی؛ امیرحسین کوهستانی ریزی

دوره 10، شماره 1 ، فروردین 1397، ، صفحه 81-105

https://doi.org/10.22108/rpll.2018.101373.1046

چکیده
  تأکید در بلاغت به معنای ثابت‌کردن یک مفهوم در ذهن مخاطب و تقویت و استوارکردن آن برای زدودن هرگونه ابهام نسبت به معنای منظور است. این شگرد ادبی با استفاده از گنجایش‌های ویژة زبانی صورت می‌گیرد. باتوجه‌به ...  بیشتر
ضرورت تصحیح دوبارة دیوان غیاث و سبکشناسی شعر او
ضرورت تصحیح دوبارة دیوان غیاث و سبکشناسی شعر او

رضا قنبری عبدالملکی

دوره 10، شماره 1 ، فروردین 1397، ، صفحه 107-127

https://doi.org/10.22108/rpll.2017.77264

چکیده
  غیاث‌الدین علی یزدی، متخلص به غیاث، شاعر و نقاش مشهور سده‌های دهم و یازدهم هجری است که به سبب طراحی بر روی پارچه‌های زربفت به نقشبند معروف بود. غیاث افزون‌بر مهارت در هنر نقشبندی، در شاعری نیز توانا ...  بیشتر
متن‌شناسی و معرفی کتاب حماسی سالارنامه
متن‌شناسی و معرفی کتاب حماسی سالارنامه

حمیدرضا خوارزمی

دوره 10، شماره 1 ، فروردین 1397، ، صفحه 145-167

https://doi.org/10.22108/rpll.2017.100974.1036

چکیده
  سالارنامه کتابی حماسی به شیوة شاهنامۀ فردوسی است. در این اثر تاریخ ایران از ابتدا تا زمان سرودن آن، دوران زمامداری مظفرالدین قاجار، به نظم درآمده است. این کتاب دو بخش دارد؛ بخش نخست به نام نامۀ باستان ...  بیشتر
ساختار نحوی معارف بهاءولد براساس الگوی سبک‌شناسی لایه‌ای
ساختار نحوی معارف بهاءولد براساس الگوی سبک‌شناسی لایه‌ای

سمیه اسدی؛ ناصر علیزاده

دوره 9، شماره 4 ، دی 1396، ، صفحه 1-21

https://doi.org/10.22108/rpll.2017.21728

چکیده
  شناخت سبک و زبان هر اثری به دریافت و فهم درونمایه و مطالب آن، کمک بسیاری خواهد کرد؛ به‌ویژه زمانی که متن عرفانی و ادبی باشد. زبان در این متون تاحدّی از شکل معیار و ساختار اصلی خود خارج می‌شود. معارف، تنها ...  بیشتر
نمادشناسی حیوانات در کتاب طرب‌المجالس
نمادشناسی حیوانات در کتاب طرب‌المجالس

مریم محمودی؛ رضا الیاسی

دوره 9، شماره 4 ، دی 1396، ، صفحه 57-70

https://doi.org/10.22108/rpll.2017.77436

چکیده
  واقعیت‌ها و حوادث گوناگونی در جهان هستی وجود دارد که فراتر از درک و فهم انسان است و آدمی برای شناخت آنها ابزار و توانایی خاصی ندارد؛ به همین سبب برای بیان و توصیف‌ آنها از ابزاری ابداعی به نام نماد استفاده ...  بیشتر
تشبیه با تکیه بر پیوند شاعرانگی و فرم در نفثه ‌المصدور
تشبیه با تکیه بر پیوند شاعرانگی و فرم در نفثه ‌المصدور

فیروز فاضلی؛ حسین یاسری

دوره 9، شماره 1 ، اردیبهشت 1396، ، صفحه 73-90

https://doi.org/10.22108/rpll.2017.21413

چکیده
  نفثه ‌المصدور شهاب‌ الدّین محمّد خرندزی زیدری نسوی از شاهکارهای ماندگار نثر مصنوع و متکلّف در سدة هفتم هجری است. این کتاب، بیش از آنکه تاریخی‌ـ ‌ادبی باشد، ادبی‌ـ ‌تاریخی است و بیشتر گزاره‌های آن ...  بیشتر
ساختار اشعار رودکی
ساختار اشعار رودکی

غلامعلی فلاح

دوره 8، شماره 4 ، دی 1395، ، صفحه 15-28

https://doi.org/10.22108/rpll.2016.21300

چکیده
  عصر سامانی، عصر زرّین و رستاخیز فرهنگ اسلامی‌‌ ـ ایرانی و دوران شکوفایی ساختارهای بزرگ فرهنگ و تمدّن اسلامی ـ ‌ایرانی است. این دوره در تاریخ فرهنگ ایران اسلامی، عصر خردگرایی است که اوج ساختار ساختارها ...  بیشتر
تحلیل کارکرد محتوایی- بلاغی رنگ‌ها در غزل عطار
تحلیل کارکرد محتوایی- بلاغی رنگ‌ها در غزل عطار

فاطمه کلاهچیان؛ فاطمه نظری فر

دوره 8، شماره 4 ، دی 1395، ، صفحه 63-78

https://doi.org/10.22108/rpll.2016.21303

چکیده
  از کارآمدترین ابزارهای آفرینش هنری - ادبی، عنصر رنگ است. با آن‌که حضور این پدیده در گذشتة ادبیات فارسی، تنوع امروزه را نداشت، همواره نقشی مهم و تعیین­کننده در القای مفاهیم به مخاطب و تصویرسازی­های ...  بیشتر
بررسی و تحلیل ساختمان جمله در بوستان سعدی
بررسی و تحلیل ساختمان جمله در بوستان سعدی

اکبر صیادکوه؛ حسن دست موزه

دوره 8، شماره 1 ، فروردین 1395، ، صفحه 55-70

https://doi.org/10.22108/rpll.2016.19444

چکیده
  افصح المتکلمین، سعدی شیرازی، از بزرگ‌ترین ارکان ادب پارسی است. نقادان ِسخن از قدیم شیوه‌ هنری وی را سهلِ ممتنع نامیده‌اند. عنوانی متناقض‌نما که نه تنها نکته‌ای بر خواننده نمی‌گشاید بلکه او را در ابهامی ...  بیشتر
ترکیبات خاص اشعار صائب و بیدل بر اساس روابط نحوی و هستۀ معنایی ترکیب
ترکیبات خاص اشعار صائب و بیدل بر اساس روابط نحوی و هستۀ معنایی ترکیب

خدابخش اسداللهی؛ شکرالله پورالخاص؛ ولی علی منش

دوره 7، شماره 4 ، اسفند 1394، ، صفحه 41-64

چکیده
  صائب تبریزی و بیدل دهلوی از نامدارترین شاعران سبک هندی هستند که هر کدام به نوبۀ خود در شاخۀ ایرانی و هندیِ سبک هندی، شعر این دوره را متحوّل کرده­اند. اکثر محققانی که در شعر بیدل به تحقیق و پژوهش پرداخته­اند، ...  بیشتر
متن شناسی قدمگاه انجم در تعزیه ایران
متن شناسی قدمگاه انجم در تعزیه ایران

عباس علی کرمی؛ سیدعلی رضا حجازی

دوره 7، شماره 4 ، اسفند 1394، ، صفحه 83-100

چکیده
  این مقاله با هدف معرفی یکی از شخصیت های بزرگ ولی گمنام در عرصه تعزیه سرایی در ایران به نام میرزا محمد روحانی معروف به «میر انجم» و متخلص به «انجم» به رشته تحریر درآمده است. ابتدا زندگی میر انجم ...  بیشتر
«نگاهی به تصویرپردازی در نفثه‌المصدور»
«نگاهی به تصویرپردازی در نفثه‌المصدور»

صدیقه جمالی؛ زهرا ریاحی زمین

دوره 7، شماره 3 ، آذر 1394، ، صفحه 1-18

چکیده
  نفثه­المصدور شهاب­الدین محمد زیدری نسوی، از شاهکارهای نثر مصنوع و فنی فارسی است. این اثر واگویه­های درونی و دلنوشته­های نویسنده­ای دردمند است که با زبانی تصویری به شرح سرگذشت آوارگی خویش، مقارن ...  بیشتر
معرّفی متنی و محتوایی منشآت آل برهان
معرّفی متنی و محتوایی منشآت آل برهان

مهدیه اسدی؛ حسین مسجدی

دوره 7، شماره 3 ، آذر 1394، ، صفحه 41-60

چکیده
  رسالۀ نفایس الکلام و عرایس الاقلام از آثار منثور قرن هفتم است که به دست رضی الدّین خشّاب- احمد بن محمود سمرقندی- در سال 643 ق تألیف و تدوین شد. به شهادت دیباچۀ این رسالۀ منشآت گونه، رضی الدّین که در همان سال ...  بیشتر
بازتاب نمادین قربانی میترایی - اسطوره کشتن گاو نخستین- در هفت‌پیکر نظامی
بازتاب نمادین قربانی میترایی - اسطوره کشتن گاو نخستین- در هفت‌پیکر نظامی

محبوبه خراسانی؛ محمد فشارکی؛ محمد فشارکی؛ فزونه دوانی

دوره 7، شماره 2 ، شهریور 1394، ، صفحه 1-20

چکیده
  راز آمیزترین و شگفت‌ترین ماجرای مهر، پیکار با گاو نخستین است. میترا با کشتن گاو ازلی و جـاری کردن خونش به شکوفایی و آفرینش ِ سودمند زمین کمک می‌کند. این اندیشۀ بنیادی آیین مهر بسیاری از مذاهب و فرهنگ‌ها ...  بیشتر
شناسایی مؤلف متون کهن ادبی با مراجعه به ساختار‌های نحوی موجود در آن (مطالعه‌ی موردی: تذکره الاولیاء)
شناسایی مؤلف متون کهن ادبی با مراجعه به ساختار‌های نحوی موجود در آن (مطالعه‌ی موردی: تذکره الاولیاء)

مریم بهروزی فر؛ علی علیزاده

دوره 7، شماره 2 ، شهریور 1394، ، صفحه 45-62

چکیده
  در ادبیات کهن فارسی آثاری وجود دارد که به دلیل قدمت تاریخی و وجود نسخه‌های متعدد از آن‌ها، ضروری است نسخه‌ی اصل و صحیح این آثار مشخص گردد. از آنجایی که آثار کهن وظیفه‌ی انتقال دانش و فرهنگ را عهده‌دار ...  بیشتر
کارکرد ایدئولوژی در لایه های سبکی داستان حسنک وزیر
کارکرد ایدئولوژی در لایه های سبکی داستان حسنک وزیر

فریبا مهری؛ حسن دلبری

دوره 7، شماره 2 ، شهریور 1394، ، صفحه 63-78

چکیده
  چکیده: ادبیّات آیینه‌ای گویا از دیدگاه‌ها، افکار، عقاید، باورها و در یک کلام ایدئولوژی حاکم بر اذهان نسل‌های متمادی است که خواسته یا ناخواسته در آثار هر دوره بازتاب می‌یابد. گزارش بیهقی از داستان بردارکردن ...  بیشتر
تکرار موجز (سبک شخصی احمد غزالی بر اساس رویکرد اشپیتزر)
تکرار موجز (سبک شخصی احمد غزالی بر اساس رویکرد اشپیتزر)

مریم شیرانی؛ علی اصغر میرباقری فرد

دوره 7، شماره 1 ، خرداد 1394، ، صفحه 1-18

چکیده
  در پژوهش‌های سبک شناسی، سبک را به دو گونه سبک شخصی و سبک عمومی (دوره‌ای) دسته بندی می‌کنند. در سبک شناسی عمومی، متون را با توجه به اشتراکاتی که سبک در یک دوره خاص دارد، بررسی می‌کنند. اما در سبک شخصی، ...  بیشتر