تصحیح و گزارش لغات، اصطلاحات و عباراتی از نزهت‌نامۀ علائی
تصحیح و گزارش لغات، اصطلاحات و عباراتی از نزهت‌نامۀ علائی

رحمان ذبیحی؛ مریم kasaee

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 خرداد 1401

http://dx.doi.org/10.22108/rpll.2022.132271.2019

چکیده
  نزهت‌نامۀ علائی از مهمترین دائره‌المعارف‌های کهن تاریخ ادبیات فارسی است که به سبب سرشت خاص خویش، متنی چند دانشی به شمار می‌آید و مخاطب هنگام مطالعۀ آن با مطالب گوناگونی روبرو می‌شود. این متن ترکیبی ...  بیشتر
مسلک العارفین کهن‌ترین متن بازمانده از طریقت خواجگان
مسلک العارفین کهن‌ترین متن بازمانده از طریقت خواجگان

مریم حسینی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 27 تیر 1401

http://dx.doi.org/10.22108/rpll.2022.133356.2046

چکیده
  چکیده مسلک العارفین کهن‌ترین متن بازمانده از طریقت خواجگان یکی از متون دوره پیشانقشبندی مربوط به دورۀ خواجگان کتابی است با عنوان مسلک العارفین که مؤلف آن فردی به نام محمد بن احمد بن محمد بخاری و یا محمد ...  بیشتر
معرفی و سبک‌شناسی نسخۀ خطی ترجمۀ تاریخ آل‌عثمان
معرفی و سبک‌شناسی نسخۀ خطی ترجمۀ تاریخ آل‌عثمان

طالب ربیع؛ کاظم دزفولیان؛ سیدمهدی طباطبائی

دوره 14، شماره 2 ، شهریور 1401، ، صفحه 1-17

http://dx.doi.org/10.22108/rpll.2022.131244.1986

چکیده
  تاریخ آل‌عثمان جزو متون تاریخی دورۀ عثمانی است که در یک مقدمه و دوازده مقاله در شرح احوال سلسلۀ عثمانی به نگارش درآمده است. این اثر شرح وقایع و اتفاقات دولت عثمانی از مبدأ پیدایش تا زمان راغب پاشا و خلاصۀ ...  بیشتر
ضرورت تصحیح دوبارة رباعیات ابوالوفای خوارزمی
ضرورت تصحیح دوبارة رباعیات ابوالوفای خوارزمی

احمد علی زاده

دوره 14، شماره 2 ، شهریور 1401، ، صفحه 103-125

http://dx.doi.org/10.22108/rpll.2022.130042.1948

چکیده
  خواجه ابوالوفای خوارزمی (ف. 835 ق.) از شاعران و عارفان نیمۀ دوم قرن هشتم و نیمۀ اول قرن نهم است. موضوع این مقاله بازنگری رباعیات ابوالوفای خوارزمی (تصحیح بهشتی شیرازی)، ازنظر کیفیّت تصحیح و سندیّت آنها در ...  بیشتر
نسخه‌شناسی کهن‌ترین جامع روایات حماسۀ یتیم‌نامه و دیگر دست‌نویس‌های آن
نسخه‌شناسی کهن‌ترین جامع روایات حماسۀ یتیم‌نامه و دیگر دست‌نویس‌های آن

میلاد جعفرپور

دوره 14، شماره 1 ، فروردین 1401، ، صفحه 73-90

http://dx.doi.org/10.22108/rpll.2022.131602.1997

چکیده
  دورۀ صفویه تأثیر مهمی در جهت‌دهی به حوزه‌های مختلف ادبی، به‌ویژه روایت‌های داستانی داشت. در این عهد، روایت‌های داستانی در انواع ادبی حماسی، غنایی و تعلیمی، تنوّع و تعدّد بسیاری یافت. در این میان، ...  بیشتر
تأمّلی در ضبط و شرح چند بیت از سنایی غزنوی در حدیقةالحقیقة مصحَّح یاحقی و زرقانی
تأمّلی در ضبط و شرح چند بیت از سنایی غزنوی در حدیقةالحقیقة مصحَّح یاحقی و زرقانی

سید منصور سادات ابراهیمی

دوره 14، شماره 1 ، فروردین 1401، ، صفحه 91-109

http://dx.doi.org/10.22108/rpll.2021.127971.1869

چکیده
  بدون شک تصحیح دقیق و علمی متون کهن فارسی نخستین و مهم‌ترین پایه و زیربنای تحقیقات ادبی این مرز و بوم است. در این میان توجه به آثار برجسته و شاهکار ادب فارسی اهمیت بسزایی دارد. حدیقةالحقیقه سنایی غزنوی ...  بیشتر
نکته‌هایی دربارة ارتباط سرنویس‌ها با ساخت داستان در شاهنامه و پیشنهادهایی برای گزینش بسامان‌تر
نکته‌هایی دربارة ارتباط سرنویس‌ها با ساخت داستان در شاهنامه و پیشنهادهایی برای گزینش بسامان‌تر

نیلوفرسادات عبداللهی

دوره 14، شماره 1 ، فروردین 1401، ، صفحه 111-125

http://dx.doi.org/10.22108/rpll.2021.129541.1934

چکیده
  سرنویس‌های شاهنامه عبارت‌های قرارگرفته در میان ابیات‌اند که بیانگر رخدادهای مهم در داستان هستند. سرنویس‌ها کارکردهای مختلفی دارند که مهم‌ترین آنها مشخص‌کردن بخش‌های داستان است. با خواندن داستان‌های ...  بیشتر
اعتبار نسخۀ سن‌ژوزف در تصحیح شاهنامۀ فردوسی
اعتبار نسخۀ سن‌ژوزف در تصحیح شاهنامۀ فردوسی

سید علی محمودی لاهیجانی

دوره 13، شماره 4 ، دی 1400، ، صفحه 87-103

http://dx.doi.org/10.22108/rpll.2021.130543.1963

چکیده
  نسخۀ سن‌ژوزف یکی از نسخه‌های معتبر شاهنامه است که شاهنامه‌پژوهان پس از چاپ نسخه‌برگردان آن در ایران، برای تصحیح بیت‌های شاهنامه به آن توجه ویژه‌ای نشان دادند. برخی پژوهشگران با بررسی بخش اندکی از ...  بیشتر
آسیب‌شناسی تصحیح نزهة العقول فی لطایف الفصولِ ابوطاهر محمد بن محمد یحیی عوفی
آسیب‌شناسی تصحیح نزهة العقول فی لطایف الفصولِ ابوطاهر محمد بن محمد یحیی عوفی

امین یعقوبی؛ محمدرضا روزبه؛ صفیه مرادخانی؛ علی نوری

دوره 13، شماره 3 ، مهر 1400، ، صفحه 33-47

http://dx.doi.org/10.22108/rpll.2021.127943.1866

چکیده
  در این پژوهش آسیب‌های تصحیحی متن نزهة ‌العقول فی لطایف الفصول بررسی می‌شود؛ نویسندگان با ارائة شاهد و مثال‌های گوناگون درپی اثبات این امر برآمده‌اند. نزهة ‌العقول فی لطایف الفصول نثری با موضوع اخلاق ...  بیشتر
تصحیح قیاسی یا تغییر ذوقی؟ نقدی بر تصحیح مجدّد عتبة‌الکتبة
تصحیح قیاسی یا تغییر ذوقی؟ نقدی بر تصحیح مجدّد عتبة‌الکتبة

محمد رضا معصومی

دوره 13، شماره 3 ، مهر 1400، ، صفحه 67-89

http://dx.doi.org/10.22108/rpll.2021.126041.1801

چکیده
  کتاب عتبة‌الکتبة انشای منتجب‌الدین بدیع جوینی مشتمل بر مراسلات دیوانی و مکاتبات اخوانی عهد سلطان سنجر سلجوقی است. این کتاب به‌اهتمام علامه قزوینی و استاد اقبال آشتیانی براساس عکسِ تنها نسخۀ موجود ...  بیشتر
لزوم بازنگری و تصحیح مجدد دیوان فراهی هروی
لزوم بازنگری و تصحیح مجدد دیوان فراهی هروی

احمد علی زاده

دوره 13، شماره 3 ، مهر 1400، ، صفحه 91-112

http://dx.doi.org/10.22108/rpll.2021.127599.1841

چکیده
  معین الدین فراهی هروی،متخلّص به معین/معینی، شاعر،هنرمند،فقیه و مفسّر قرآن در نیمۀ دوم قرن نهم و سدۀ آغازین قرن دهم(ف907)است.دیوان منتسب به او-وبه زعم مصحّح دیوان قطعی او-در سال1395به همّت احمد بهشتی شیرازی ...  بیشتر
ضرورت تصحیح مجدّد دیوان جلال طبیب شیرازی
ضرورت تصحیح مجدّد دیوان جلال طبیب شیرازی

شیرین کبیری؛ مهرداد چترایی عزیزآبادی؛ مریم محمودی

دوره 13، شماره 2 ، تیر 1400، ، صفحه 33-52

http://dx.doi.org/10.22108/rpll.2020.122747.1696

چکیده
  جلال‌الدین احمد بن یوسف معروف به جلال طبیب شیرازی از پزشکان و شاعران قرن هشتم هجری قمری است. او پزشک مخصوص شاه‌شجاع بود و از او در تذکره‌هایی مانند سفینة خوشگو، تذکرة‌الشعرای دولتشاه سمرقندی و عرفات‌العاشقین ...  بیشتر
پیشنهاد‌هایی دربارة تصحیح منظومة شاهنامة اسدی (زرّین‌قبانامه)
پیشنهاد‌هایی دربارة تصحیح منظومة شاهنامة اسدی (زرّین‌قبانامه)

بهزاد اتونی

دوره 13، شماره 2 ، تیر 1400، ، صفحه 53-74

http://dx.doi.org/10.22108/rpll.2021.126518.1818

چکیده
  شاهنامة اسدی (زرّین‌قبانامه) یکی از بلندترین منظومه‌های حماسیِ پس از شاهنامه است که به موضوع پهلوانی‌های زرّین‌قبا و خاندان رستم در عهد پیامبری سلیمان نبی (ع) و پادشاهی کیخسرو می‌پردازد. سرایندة این ...  بیشتر
نسخه‌ای تازه از مثنوی «محب و محبوب» و اهمیت آن در تصحیح دوبارۀ منظومه
نسخه‌ای تازه از مثنوی «محب و محبوب» و اهمیت آن در تصحیح دوبارۀ منظومه

رقیه بایرام‌حقیقی؛ مهدی رحیم پور

دوره 13، شماره 2 ، تیر 1400، ، صفحه 75-96

http://dx.doi.org/10.22108/rpll.2021.125930.1799

چکیده
  مثنوی «محب و محبوب» منظومه‌ای است که شاعری به نام اختیار در سال 830 قمری آن را در نوع ادبی ده‌نامه به نظم درآورده است. این منظومه به ماجرای عشق شاهزاده‌ای به نام محب می‌پردازد که در خواب، دختری زیبارو ...  بیشتر
معرفی رسالۀ کمال اظهری شیرازی به همراه تحلیل ساختاری و محتوایی آن
معرفی رسالۀ کمال اظهری شیرازی به همراه تحلیل ساختاری و محتوایی آن

فریبا چینی؛ فاطمه سادات طاهری؛ عبدالرضا مدرس‌زاده

دوره 13، شماره 2 ، تیر 1400، ، صفحه 97-118

http://dx.doi.org/10.22108/rpll.2021.126039.1800

چکیده
  در این مقاله، بوداق اظهری شیرازی (ت. 991 ق.) و دیوان اشعار وی معرفی شده که نویسنده، آن را رسالۀ کمال‏ نامیده است. دربارۀ این شاعر گمنامِ عصر صفوی و دیوان اشعار او تاکنون پژوهشی انجام نشده است. کتابت دیوان ...  بیشتر
شاعری از بخارا بازشناخت مشفقی بخارائی و ضرورت تصحیح و انتشار کلیّات او به همراه معرفی کامل‌ترین نسخۀ دیوان شاعر
شاعری از بخارا بازشناخت مشفقی بخارائی و ضرورت تصحیح و انتشار کلیّات او به همراه معرفی کامل‌ترین نسخۀ دیوان شاعر

مهدی نوریان؛ افسانه بهرامیان؛ مهرداد چترایی

دوره 13، شماره 1 ، فروردین 1400، ، صفحه 39-54

http://dx.doi.org/10.22108/rpll.2020.120119.1618

چکیده
  شعر فارسی در بخارا با شاعران بزرگی مانند رودکی و شهید بلخی رونق و کمال یافت و در طول قرون گذشته شاعران بسیاری در آن سرزمین ظهور کردند. عبدالرحمن مشفقی بخاری، شاعر و طنزپرداز قرن دهم (995‑945) ورارود، با همۀ ...  بیشتر
بررسی و نقد تصحیحِ تذکرةالأولیاء عطار به‏اهتمام محمدرضا شفیعی کدکنی
بررسی و نقد تصحیحِ تذکرةالأولیاء عطار به‏اهتمام محمدرضا شفیعی کدکنی

سیدمهدی طباطبائی

دوره 13، شماره 1 ، فروردین 1400، ، صفحه 79-98

http://dx.doi.org/10.22108/rpll.2020.124712.1764

چکیده
  تذکرةالأولیاء از مهم‏ترین منابع عرفانی فارسی در شرح احوال و سخنان مشایخ صوفیه است. عطار نیشابوری این اثر را با توجه به آثار تألیف‏شدۀ پیش از خود مانند طبقات‏الصوفیه، حلیة‏‏الأولیاء، رسالۀ قشیریه ...  بیشتر
مذهبی‌نگاری در نسخۀ مصوّر حملۀ حیدری باذل مشهدی (نسخۀ مورّخ ۱۲۲۲، نگهداری‌شده در کتابخانۀ ملّی فرانسه)
مذهبی‌نگاری در نسخۀ مصوّر حملۀ حیدری باذل مشهدی (نسخۀ مورّخ ۱۲۲۲، نگهداری‌شده در کتابخانۀ ملّی فرانسه)

فاطمه ماه وان

دوره 13، شماره 1 ، فروردین 1400، ، صفحه 99-123

http://dx.doi.org/10.22108/rpll.2020.122469.1689

چکیده
  مذهبی‌نگاری به معنی ترسیم صحنه‌های دینی و مذهبی اعم از صحنه‌های جنگ، شمایل‌نگاریِ ائمه و روایات مربوط به زندگی آنان، جنگ‌های حضرت علی (ع) و حوادث کربلاست. شمایل‌نگاری مذهبی در ابتدا بیشتر به قصه‌های ...  بیشتر
تصحیح ابیاتی از دیوان رشیدالدین وطواط
تصحیح ابیاتی از دیوان رشیدالدین وطواط

سارا سعیدی؛ محمد احمدی

دوره 12، شماره 4 ، دی 1399، ، صفحه 37-51

http://dx.doi.org/10.22108/rpll.2020.120663.1635

چکیده
  دیوان رشیدالدین وطواط تصحیح سعید نفیسی تنها چاپ دیوان شاعر است. کتابخانۀ بارانی در تهران این کتاب را در سال 1339 منتشر کرد و از آن تاریخ تا امروز هیچ تصحیح دیگری از دیوان اشعار رشید وطواط صورت نگرفته است. ...  بیشتر
ضرورت تصحیح مجدّد دیوان مجدالدین همگر
ضرورت تصحیح مجدّد دیوان مجدالدین همگر

فرحناز وطن خواه

دوره 12، شماره 4 ، دی 1399، ، صفحه 127-146

http://dx.doi.org/10.22108/rpll.2020.121521.1667

چکیده
  خواجه مجدالدین همگر، شاعر توانای عصر اتابکان فارس، به‌ویژه ابوبکر سعد و سعد ابوبکر زنگی است. دیوان او بیش از 7000 بیت دارد و تصحیح علمی آن مانند دیگر میراث‌های مکتوب، به حفظ و ماندگاریِ نمونه‌ای از متون ...  بیشتر
مقایسة تحلیلی دو ترجمة عوارف‌المعارف با توجه به تفاوت دیدگاه مترجمان
مقایسة تحلیلی دو ترجمة عوارف‌المعارف با توجه به تفاوت دیدگاه مترجمان

فروغ فرجام؛ علی اصغر میرباقری فرد؛ سیده مریم روضاتیان

دوره 11، شماره 4 ، دی 1398، ، صفحه 17-30

http://dx.doi.org/10.22108/rpll.2019.114265.1414

چکیده
  می‌توان گفت نوع مخاطبانِ یک اثر و بستری که نوشته در آن نشو و نما می‌یابد، تعیین‌کننده و پردازشگرِ محتوایی نو و دگرگونه از مفهومی واحد است و در متنی که به اقتضای حال خوانندگان پدید می‌آید، تأثیر خود ...  بیشتر
ملاحظاتی دربارة منظومة شبرنگ‌نامه
ملاحظاتی دربارة منظومة شبرنگ‌نامه

محمود رضایی دشت ارژنه

دوره 11، شماره 4 ، دی 1398، ، صفحه 31-46

http://dx.doi.org/10.22108/rpll.2018.111413.1321

چکیده
  شبرنگ‌نامه از سراینده‌ای ناشناس و یکی از منظومه‌های پهلوانی مهم پس از شاهنامه است. این اثر که گویا در سدة ششم سروده شده است دربارة کین‌ستانی شبرنگ، پور دیو سپید، از رستم و ایرانیان سخن می‌گوید. شبرنگ ...  بیشتر
رد انتساب عجایب‌الدنیا به ابوالموید بلخی برحسب مقایسه این اثر و عجایب مندرج در گرشاسب‌نامه اسدی طوسی
رد انتساب عجایب‌الدنیا به ابوالموید بلخی برحسب مقایسه این اثر و عجایب مندرج در گرشاسب‌نامه اسدی طوسی

مهدی دهرامی

دوره 11، شماره 4 ، دی 1398، ، صفحه 95-112

http://dx.doi.org/10.22108/rpll.2019.115838.1466

چکیده
  به ابوالموید بلخی کتابی با عنوان عجایب‌الدنیا منسوب است که برخی به قطعیت، آن را از وی دانسته و معتقدند در قرن هفتم دخل و تصرفاتی در آن ایجاد شده است. ابوالموید صاحب شاهنامه‌ای منثور بوده که بخشی از آن ...  بیشتر
نقد عرفات‌العاشقین با تکیه بر مجموعۀ لطایف و سفینۀ ظرایف
نقد عرفات‌العاشقین با تکیه بر مجموعۀ لطایف و سفینۀ ظرایف

امید شاه مرادی؛ محمدجعفر یاحقی؛ عارف نوشاهی

دوره 11، شماره 3 ، مهر 1398، ، صفحه 25-41

http://dx.doi.org/10.22108/rpll.2019.116049.1472

چکیده
  به‌سبب شرایط نامناسب تاریخی، سیاسی و اجتماعی، بسیاری از نسخه‌های معتبر آثار ادبی ازجمله دیوان برخی از شاعران در طول تاریخ از بین رفته است؛ به همین سبب می‌توان از سفینه‌های شعری که دربردارندۀ گزیده‌ای ...  بیشتر
ضرورت تصحیح دوبارة دیوان حکیم حاج ملّا هادی سبزواری
ضرورت تصحیح دوبارة دیوان حکیم حاج ملّا هادی سبزواری

زهرا بهرامیان؛ عباس محمدیان؛ علی تسنیمی؛ حسن دلبری

دوره 11، شماره 3 ، مهر 1398، ، صفحه 61-82

http://dx.doi.org/10.22108/rpll.2019.112832.1375

چکیده
  حکیم حاج ملّا هادی سبزواری متخلّص به «اسرار»، فیلسوف بنام قرن 13 در سال 1212 هجری در سبزوار چشم به جهان گشود. او ازجمله حکیمانی است که در عصر خود مراتبی را در حکمت نظری و عملی کسب کرد. در شهود و عرفان ...  بیشتر