دانشگاه اصفهان متن شناسی ادب فارسی 2476-3268 2 4 2011 02 20 The Grounds of Artistic Creation in Mystical Texts بسترهای آفرینش هنری در متون عرفانی 77 92 19238 FA علیرضا محمدی کله سر دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه گیلان محمدعلی خزانه‌دارلو استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه گیلان Journal Article 2016 06 14 This paper tries to investigate the relation between mystical thoughts and aesthetic aspects of mystical texts. In other words, this research tries to introduce the thinking fields that produced artistic works from mystical works. The importance of these fields is in their conscious or unconscious role in the creation of these texts. To achieve this goal, defamiliarization has been used as a criterion for recognizing the artistic aspects of mystical texts. Therefore, by giving a general review of literary theories of 20^th century, defamiliarization and foregrounding have been considered in the works of Formalists and Structuralists. In this framework, the function of some of the features of mystical thought such as symbol and interpretation, revelation, relativism, repeated creation and wonder (Hayrat) in artistic creation have been investigated. These features produce a multilayered insight in authors of mystical texts. The results of such insight can be seen in the language of these texts. In this language, defamiliarized features produce an artistic perception in the readers of the texts.   در نوشتار حاضر، به واکاوی پیوندهای موجود میان اندیشه عرفانی و جنبه‌های زیباشناسانه متون عرفانی پرداخته شده است. به عبارت دیگر، این مقاله در پی معرفی بسترهای فکری‌ای است که از متون عرفانی آثاری هنری ساخته‌اند. اهمیت این بسترها را باید در دخالت آگاهانه یا ناآگاهانه آنها در فرآیند آفرینش متون پیگیری کرد، چنانکه حتی متونی همچون مقالات، تذکره‌ها، نامه‌ها و متون تعلیمی صوفیه را نیز به آثاری شاعرانه تبدیل کرده‌اند. برای دست‌یابی به این هدف ابتدا به مرور اصطلاحات آشنایی‌زدایی و برجسته‌سازی به عنوان سنجه‌هایی برای شناسایی زبان ادبی در نظریات فرمالیست‌ها و ساختارگرایان پرداخته شده است. در ادامه، نقش مؤلّفه‌هایی از اندیشه عرفانی چون تأویل و رمز، مکاشفه، عادت‌گریزی، آفرینش پیاپی، نسبی‌گرایی و حیرت در آفرینش هنری نشان داده شده است. این مؤلّفه‌ها نگاهی چند لایه و باطنی در نویسندگان متون عرفانی بر می‌انگیزند که نتیجه چنین نگاهی را در زبان این متون می‌توان دید؛ زبانی که با برجسته کردن برخی عناصر زبانی،‌ ادراکی هنری را در خواننده آنها پدید می‌آورند. https://rpll.ui.ac.ir/article_19238_bd5794f35f7f3ad099e3b62a280eb44b.pdf