دانشگاه اصفهان متن شناسی ادب فارسی 2476-3268 1 3 2009 09 23 The time in Hafez's poetry زمان در شعر حافظ 103 123 19290 FA علی محمدی اسیابادی استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهرکرد Journal Article 2016 06 14 One of the philosophic aspects of Hafez's poetry is his approach in making use of the time and bringing about changes in it. Poetry is one of the arts performed in the time and its performance is a kind in which present time is considered as an axle. Since in poetry two horizons, that is, present and past, become confluent, this confluence produces a time that can be named the time of the universe of text or dramatic time. This time exists in poetry, but Hafiz by his own skill, raises it by means of mixing past and present times. Hafiz raises the relativity of the time and limitation of the language by indicating true time through several techniques and as far as the capacity of his poem permits, he makes use of all kinds of time in his poetry. On the whole, it can be said that Hafez's approach to the time is one that comprises one of the stylistic characteristics of his poetry. یکی از جنبه‌های فلسفی شعر حافظ، شیوه استفاده او از مقوله‌های مختلف زمان و تصرف شاعرانه وی در آن است. از منظر فلسفه هنر، شعر از جمله هنرهایی است که در زمان، اجرا (خوانده) می‌شود و اجرای آن به گونه ای است که زمان حال در آن محور قرار می‌گیرد. با توجه به اینکه در شعر دو افق گذشته و حال با یکدیگر تلاقی پیدا می‌کنند، بر اثر آن، نوعی زمان به وجود می‌آید که می‌توان آن را زمانِ جهانِ متن یا زمان دراماتیک نامید. این نوع زمان در شعر یا متن ادبی هست، اما هنر حافظ در این است که وجود آن را با درهم آمیختن زمانها برجسته می‌کند و آن را فراروی خواننده می‌آورد. حافظ نسبیت زمان و محدودیت زبان را در دلالت بر زمان واقعی با تمهیدات مختلف برجسته می‌کند و تا جایی که ظرفیت شعر اجازه می‌دهد، از همه انواع زمان در شعر خود استفاده می‌کند. به طور کلی، می‌توان گفت نحوه رویکرد حافظ نسبت به زمان، یکی از ویژگیهای سبک‌شناختی شعر او را تشکیل می‌دهد. https://rpll.ui.ac.ir/article_19290_9cb15942469defc98f557c0857e354f6.pdf