دانشگاه اصفهان متن شناسی ادب فارسی 2476-3268 4 4 2013 02 19 Hosn va Del: Sufist Reading of Khosro va Shirin «حُسن و دل» خوانش صوفیانه «خسرو و شیرین» 69 92 19343 FA سوسن جبری استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه رازی کرمانشاه Journal Article 2016 06 14 The existence of eight imitations and five translations of <em>Hosn va Del </em>into other languages such as English and German shows the importance of this Persian book of verse. Many researchers have sought the sources of this work and some sources have been mentioned, but the imitation of Sibak Neishaburi from Nezami’s <em>Khosrow va Shirin</em>, as the most important source of this work, has not yet been mentioned. Due to the innovative mixing of symbolic story, folk tale and love story which is done by changing the names of characters into abstract concepts resulting in creating two layers of primary and interpretive meaning in the text of <em>Hosn va Del</em>, the similarities between the two books have not yet been discovered. The fruit of such mixing is the creation of a sufist and interpretive reading of <em>Khosrow va Shirin </em>(named <em>Hosn va Del</em>) which is a love story at the primary level and is very similar to Nezami’s <em>Khosrow va Shirin.</em> At the interpretive level, it is a mystical book of verse which narrates the story of the Progression and reaching Knowledge and Immortality. <br />This article tries to study the similarities between the two stories through comparing the texts of these two books and using the method of textual criticism. The results show that the love between lover and beloved is common between the two books. The structure and organization of the two books are very similar and there are very causes and motivations in the plot of the two stories. Also, more than half of the characters of the two stories are of common characteristics. There are similar events as well as places in the two stories. Also, many similarities can be seen in the content of dialogues. The results of this study show that <em>Khosrow va Shirin </em>is the main source of <em>Hosn va Del </em>and Sibak Neishaburi is among the imitators of Nezami in composing love story. <br />  وجود هشت نظیره و پنج ترجمه از حُسن و دل، به زبان­های مختلف از جمله انگلیسی و آلمانی، نشان دهندة توجه دیگر ملل به این منظومة عاشقانة صوفیانه فارسی و اهمیت آن است. پژوهشگران بسیاری به دنبال یافتن سرچشمه­های تأثیرگذار بر خلق این اثر بوده­اند و منابعی را نیز برشمرده‌اند، اما تا کنون به تقلید سیبک نیشابوری از منظومة خسرو و شیرین نظامی؛ یعنی مهم­ترین سرچشمة این اثر پی نبرده­اند. پنهان ماندن شباهت­های این دو منظومه، به سبب درآمیختن خلّاقانه قصة­ رمزی صوفیانه، افسانة عامیانه و داستان­ عاشقانه، با تغییر نام شخصیت­های داستانی به مفاهیم انتزاعی است که در متن «حُسن و دل»، دولایة معنای اولیه و معنای تأویلی را پدید آورده است. حاصل این آمیزش، آفرینش خوانشی صوفیانه و تأویلی از خسرو و شیرین به نام حُسن و دل گردیده که در سطح معنای اولیة خود، داستانی عاشقانه است و شباهت­های بسیاری با «خسرو و شیرین» نظامی دارد. در سطح تأویلی نیز منظومه­ای عرفانی است که شرح سلوک و دستیابی به معرفت و جاودانگی را روایت می­کند. موضوع این پژوهش بررسی شباهت­های خسرو و شیرین و «حُسن و دل» با مقایسه متن دو منظومه به شیوة متن پژوهی است. یافته­ها نشان می­دهند که عشق دو دلداه موضوع مشترک دو منظومه است. ساختار و فصل­بندی دو منظومه شباهت­های بسیاری دارند. در طرح دو منظومه علل و انگیزه­های مشابه در رخداد حوادث دیده می­شود. همچنین بیش از نیمی از شخصیت­های دو منظومه، نظیر هم و دارای ویژگی­های شخصیتی مشترک هستند. حوادث مشابه در دو منظومه، بسیار چشمگیراست. بسیاری از مکان­ها نیز نظیر یکدیگرند. در محتوی گفتگوها هم، شباهت­های بسیاری دیده می­شود. یافته­های این پژوهش نشان می­دهد، مهم­ترین سرچشمة حسن و دل خسرو و شیرین است و سیبک نیشابوری، در سرودن داستان عاشقانه از جملة مقلدان نظامی به شمار می­رود. https://rpll.ui.ac.ir/article_19343_dcdf723a23d4fe7b331d41c89600c2db.pdf