دانشگاه اصفهان متن شناسی ادب فارسی 2476-3268 6 4 2015 02 20 Homâyun-nâme and Shâhnâme همایون نامه زجاجی و شاهنامه 1 38 19409 FA سجاد آیدنلو دانشگاه پیام نور اورمیه Journal Article 2016 06 14 Homâyun-nâme is a verses in motagâreb meter with nearly sixty thousands couplets. This verses has been versified by a poet by the name of Zajjâji in seventh century. Subject of this verses is started by prophet of Islam and events of beginning of Islam and continue with narration of Islam and Iran ś history to age of Arsalân son of Togrol. Homâyun- name has two parts and manuscript of its second part is incomplete. Zajjâj ś verses, in spite of its oldness and detailed account, less has considered. In this paper we study attentions of Zajjâji to Ferdowsi and his extractions from Shâhnâme in three subjects/ parts: 1. Ferdowsi and Shâhnâme in Homâyun- name 2.names and stories of Shâhnâme in Homâyun-nâme 3.Zajjâji ś imitation from Ferdowsi ś style. همایون نامه منظومه ای به بحر متقارب و در حدودِ شصت هزار بیت است که سَراینده ای به نام زَجّاجی آن را در سدۀ هفتم سروده. موضوع این اثر با ولادت پیامبر (ص) و رویدادهای صدر اسلام آغاز می شود و با گزارش تاریخ اسلام و ایران تا روزگار ارسلان بن طغرل سلجوقی – البتّه با افتادگی هایی در روندِ روایتِ حوادث- ادامه می یابد. این منظومه دو بخش دارد و تنها نسخۀ فعلاً شناخته شده از نیمۀ دوم آن ناقص است و ابیات در پایان ناتمام مانده. همایون نامه به رغم قدمت و حجم آن از منظومه های نسبتاً ناشناخته و کمتر توجّه شدۀ ادب فارسی است و در این مقاله موضوع توجّهاتِ آن به فردوسی و انواعِ تأثّراتش از شاهنامه- که الگوی ادبیِ این اثر و همۀ منظومه های هم وزنِ آن پس از سدۀ چهارم است- در سه بخشِ: 1.فردوسی و شاهنامه در همایون نامه 2. نامها و داستانهای شاهنامه/ شاهنامه ای در همایون نامه 3. تأثّر و تقلید زَجّاجی از سبک فردوسی، بررسی و با ذکر و تحلیلِ شواهد گوناگون نشان داده شده که زجّاجی آشناییِ دقیقی با زبان و محتوای حماسۀ ملّی ایران داشته و با وجودِ نقد شخصیّتها و داستانهای پیش از اسلام (مغانۀ) آن و دعوت مخاطبانش به توجّه به اخبار دینی و مذهبی به جای آنها، به ادبیّت سخن فردوسی معترف و معتقد بوده و بسیار ازآن متأثّر شده است. https://rpll.ui.ac.ir/article_19409_489416f9ff933e7a56b42adfdb34440c.pdf