دانشگاه اصفهانمتن شناسی ادب فارسی2476-32681220090622Contemplating on Rudaki’s Poetryتأمّلی در زبان ادبی رودکی11819276FAفاطمهمدرسیاستاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه ارومیهJournal Article20160614Literature is part of the language whose aim is creating artistic and beautiful concepts as well as conveying emotions and compassion to its audience. Researching on any poetâs literary works is ineffective without considering syntax and semantics of his language hence, the writer is to review and analyse the details and structure of the language and vocabulary. Rudaki is unique in using elements of the language and choice of words. His poems are filled with simple yet rare fluency. Persian language in the 4th century owes it richness to Rudaki and his concurrent artists.زبان ادبی، نوعی زبان است که هدف آن آفرینش هنری و خلق زیبایی و انتقال احساسات و عواطف به مخاطبان است. پژوهش در زمینه کارکرد زبان ادبی یک شاعر، بدون در نظر گرفتن مسایل کلی مربوط به زبان او مثمر ثمر نیست؛ از این رو، نگارنده بر آن است تا اجزا و ساختار زبان رودکی را که در آفرینش زبان ادبی او در پیوند با یکدیگر تأثیرگذار بوده‌اند، مورد بررسی و مداقه قرار دهد. رودکی در به کارگیری عناصر زبان و گزینش واژگان در شعر، شاعری کم‌نظیر است. زبان ادبی رودکی در عین زیبایی از سادگی و روانی کم‌نظیری برخوردار است. بدون تردید، غنای زبان پارسی در سده چهارم مدیون تلاشی است که او و گویندگان معاصر وی از خود نشان داده‌اند.https://rpll.ui.ac.ir/article_19276_799d4fce7d114b9b11e9dd65ceaed614.pdfدانشگاه اصفهانمتن شناسی ادب فارسی2476-32681220090622A Survey of the music of Rudaki's poetryبررسی موسیقی شعر رودکی193419277FAحسیناقاحسینیدانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اصفهان0000-0002-3943-0038اسراءالساداتاحمدیدانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اصفهان0000-0002-3943-0038Journal Article20160614Rudaki is one of the greatest Persian poets. Although just some few parts of his poetry have come to us, he had been able to introduce himself as one of the most important poets of his own time and the whole Persian history as well. Since there is no conspicuous poet owning a book (Divan) prior to Rudaki, one can regard him as the first Persian poet owning a book. Hence, being familiar with Rudaki, his poetry and his works could be of great importance in this regard. One of the major topics put forth in Rudaki’s poetry is the style of his poetry's music. This is to such an extent that, some times, promotes him as one of the best-known figures who has gone far beyond other poets especially in the fields of “rhyming” and "Variety of prosodic features". This article is due to survey Rudaki's poetry and compare him with the succeeding poets in order to clarify his eminence among the others.رودکی یکی از بزرگترین شاعران فارسی زبان است. با اینکه قسمت عمدهای از آثار او از میان رفته و بخش اندکی از آن به دست ما رسیده است، اما با همین تعداد اندک از اشعار باقی مانده‌اش توانسته است خود را به عنوان مهمترین شاعر عصر خود و یکی از مشهورترین شاعران فارسی زبان در تاریخ ادبیات ایران مطرح کند. از آنجا که تعداد اشعار باقی ماندة قبل از رودکی بسیار محدود و معدود است و قبل از او شاعر صاحب دیوانی نداریم، رودکی جایگاه ویژهای در ادبیات فارسی به عنوان اولین شاعر صاحب دیوان دارد. بنابرین شناخت هر چه بیشتر آثار و اشعار وی ما را در شناخت پیشینة ادبی کشورمان یاری میرساند.یکی از مباحث مهمی که دربارة آثار و اشعار رودکی مطرح میشود، موسیقی شعر اوست. رودکی با اینکه از سرایندگان آغازین شعر فارسی است اما موسیقی شعر در اشعار او نقش زیادی را ایفا میکند؛ به طوری که در بعضی از موارد از بزرگترین و نامیترین شعرای بعد از خود پیشی میگیرد. در این مختصر برآنیم تا به بررسی انواع موسیقی شعر در اشعار رودکی بپردازیم و با مقایسهای اجمالی میان او و چند شاعر بنام پس از وی، جایگاه و اهمیت ویژة رودکی را در ادب فارسی هر چه بیشتر بنمایانیم.https://rpll.ui.ac.ir/article_19277_449da2ae2101f2e492057878515ec75f.pdfدانشگاه اصفهانمتن شناسی ادب فارسی2476-32681220090622The watcher of the prisonerرقیب حصاری354419278FAاحمدامیری خراسانیدانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهید باهنر کرمانمحمدرضاصرفیدانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهید باهنر کرمانJournal Article20160614The present article aims to investigate the background and casts light on a social and cultural forgotten tradition that has been reflected through a complex simile as well as illusory words in the following couplet of the survived Rudaki's poems. <br />Behind the clouds, the sun makes appear its face now <br />And then like a prisoner passing by her watcher <br />According to the findings of this article, the watcher (Raghib) is a professional man whom the noble families employ for training and looking after their children. The Prisoner (Hesari) means a beautiful beloved who hides her charming and sun-like face behind the veil. Without considering this tradition, Rudaki's verse would be missed its delicacy and elegance.مقاله حاضر به منظور بررسی پیشینه و بازسازی یک سنّت اجتماعی و فرهنگی فراموش شده که در ضمن یک تشبیه مرکّب و با واژگان فریبکار در بیت زیر از اشعار بازمانده از رودکی انعکاس یافته، نوشته شده است: خورشید را ز ابر دمد روی گاه گاه چونان حصاری ای که گذر دارد از رقیب بر اساس یافته های این گفتار؛ رقیب صاحب یکی از مشاغل اجتماعی بوده است که خانواده های اصیل برای تربیت و محافظت از فرزندان خود استخدام می نموده اند و حصاری، به معنای معشوق و زیبا رویی است که چهره زیبا و آفتاب سان خود را در پرده نقاب پنهان می کرده است. بدون در نظر گرفتن این رسم، شعر رودکی تمام لطافت و زیبایی خود را از دست خواهد داد.https://rpll.ui.ac.ir/article_19278_359c0a50def6bd6f39deee9365a00003.pdfدانشگاه اصفهانمتن شناسی ادب فارسی2476-32681220090622The magic of Rudaki's thought and literary languageجادوی اندیشه و زبان ادبی رودکی455219279FAمحمدصادقبصیریدانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهید باهنر کرمانJournal Article20160614This article, at first, discuses the fact that language is the most important means of human being to reach the fact and beauty. Language is a means of logical thinking rather than a way of communication. However, literary language in Rudaki's poetry has the best capacity to identify and reveal mental concepts through using aesthetics.The main question of this article is how Rudaki connected language to thought and what is his artistic creation? For this reason the researcher, after presenting and considering evidences, proves that Rudaki has used all characteristics of language and principals of creative language to connect literary language and thought together. The most prominent elements of Rudaki's thought and literary language are: using the most proper words in collocation, distinguishing the relationship of cause and effect and existence through literary language, asserting artistic fact, using imagination and principles of association of meanings, and entering poetical experience in language dominion (domain)<strong>. </strong>این مقاله در مقدمه به این موضوع می پردازد که مهمترین ابزار بشر برای رسیدن به حقیقت و زیبایی، زبان و اندیشه است و زبان علاوه بر اینکه وسیله ارتباطی است، ابزار تفکر منطقی نیز هست. اما زبان ادبی که در نزد رودکی به کمال وجود دارد، مهمترین ظرفیت بروز و عینی کردن مفاهیم ذهنی با استفاده از اصول زیبایی شناختی است. سؤال اصلی این مقاله آن است که رودکی چگونه و از چه راههایی زبان و اندیشه را به هم پیوند زده است و خلاقیت هنری او در چیست؟ به همین دلیل، نویسنده پس از ارائه شواهد و تحلیل و بررسی آنها اثبات میکند که رودکی از تمام امکانات زبان و اصول شناخته شده هنر خلّاق برای تلفیق اندیشه و زبان ادبی بهره جسته است. مواردی همچون قرار دادن مناسبترین واژگان در محور همنشینی زبان، کشف روابط هستی شناسانه و علت و معلولی از طریق زبان ادبی، ابراز حقیقت هنری، استفاده از اصل تداعی معانی و تخیل، و وارد کردن تجربه شاعرانه در قلمرو زبان، برجسته ترین مواد جادوی اندیشه و زبان ادبی رودکی است.https://rpll.ui.ac.ir/article_19279_1f5842f291ccef33f4280a723ef19b5c.pdfدانشگاه اصفهانمتن شناسی ادب فارسی2476-32681220090622The relation between Speech and idea in Rudaki's poemپیوند زبان و اندیشه در شعر رودکی536619280FAمریمصادقی گیویاستادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزیسعیدبزرگ بیگدلیدانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت مدرس تهرانJournal Article20160614The poem is based on thinking and imageries. The poet's considerations are indeed his speeches that are canalized through a poetic form and consequently spring to the addresser's mind. The thinking and speech have direct and exchanging relation, therefore, the poet's considerations of the environment coincides with his ideas. So we can trace his considerations through his speeches, so it must be said that the speech equals with consideration. Rudaki's poem reflects his ideas. His simple and explicit consideration made his speech simple and explicit. In this article his ideas and speeches are reviewed in four areas: advice, love, description and eulogy, and the factors which bring about such simplicity and eloquence in his poems will be analyzed.شعر، آمیزه‌ای از اندیشه و صور خیال است. اندیشه‌های شاعر، زبان اوست که در قالب شعر بیان شده، به ذهن مخاطب متبادر میشود. زبان و اندیشه، رابطه‌ای مستقیم و تعاملی دارند. دیدگاههای شاعر و کیفیت تبیین امور، بر زبان او نیز تأثیر می‌گذارد؛ هرچه اندیشه های او ساده تر و صریحتر باشند، زبان او نیز شفافتر و دور از تعابیر و مفاهیم پیچیده خواهد بود. بنابراین، در زبان شاعر می‌توان اندیشه های او را نیز جست و از این رو باید گفت که زبان، همان اندیشه است. شعر رودکی هم بازتاب دهندۀ اندیشه‌های اوست. دیدگاههای ساده و صریح او، زبانش را نیز ساده و صریح کرده است. در این مقاله پیوند اندیشه‌ها و زبان رودکی در چهار حوزه پند و وصف و عشق و مدح و نیز علل سادگی شعر و روانی اندیشه او کاویده شده است. مهمترین عوامل سادگی زبان در شعر رودکی عبارتند از: بیان تجارب عمومی، رابطه نزدیک امیر سامانی و رفتار متعادل وی با مردم، نگاه انسانی به ممدوح، تعلیمی بودن اشعار او، افکار صریح و روشن شاعر و برخورد واقع بینانه با امور زندگی.https://rpll.ui.ac.ir/article_19280_c1107fbeaa331898dfffbc087b708490.pdfدانشگاه اصفهانمتن شناسی ادب فارسی2476-32681220090622Rudaki and Khayamرودکی و عمرخیام678819281FAمحمدرضانصر اصفهانیاستادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اصفهانعلی سینارخشنده مندکارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اصفهانJournal Article20160614The logical and systematic study about intellectual peculiarities of a writer, poet and artist is an exact scientific way that can guide us toward their world. This essay is based on a comparative study and analyses of the thinking of the father of Persian poem- Rudaki- with quatrains of the sage Omar Khayyam. We will show in this research that, in fact, there are so many of the common aspects between these two great pieties despite of a few various differences. Khayamic soul, which is a reflection of thinking prevalent before Islam, has also some traces among the works of the other poets before him. The writers of this article try to explain common poetical world with the exact explication of their verses. If we look deeply, we will see that their conceptual source is the same. We will compare their thinking in the field of worthlessness of the world, certainty of death, seizing the moment, disapproving of hypocrisy, and so on.بررسی و مطالعه نظام‌مند ویژگیهای فکری نویسنده، شاعر و هنر‌مند، از جمله راههای دقیق و علمی است که ما را به دنیای آنها نزدیک میکند. نوشتار حاضر، عهده‌دار بررسی و تحلیل مقایسهای ابعاد فکری آدم الشعرای شعر پارسی، ابوعبدالله رودکی، با عمربن ابراهیم خیامی نیشابوری، معروف به حکیم عمر خیام در رباعیهای منسوب بدوست. شاید در نظر نخست چنین تصور شود که نتوان، میان اندیشه های این دو بزرگ همترازی و تناسبی ایجاد کرد ومقایسه آن دو غریب نماید؛ اما این پژوهش نشان خواهد داد که در حقیقت، بیش از وجوه افتراق، می‌توان ابعاد مشترکی را در اشعار این دو بزرگ یافت. روح خیامی که غالباً انعکاسی از اندیشه های پیش از اسلام است، در‌آثار‌شعرای پیش از او نیز نشانه‌هایی دارد. نگارندگان این نوشتار نیز با تحلیل دقیق ابیات رودکی و مقایسه آن با تفکر خیامی، می کوشند جهان شعری مشترک آنها را روشن سازند. اگر نیک بنگریم، خاستگاه فکری این دو شاعر و اندیشمند یک سرچشمه بیش نیست. این نوشتار، به مقایسه و بررسی اجمالی اندیشه‌های دو شاعر بزرگ یاد شده درمحورهای بی‌اعتباری دنیا، حتمی بودن‌مرگ، اغتنام وقت، نکوهش ریا و فریبکاری، تغییر و دگرگونی، اکسیر شراب،آمیختگی شادی وغم، وارستگی، توصیف طبیعت و... بررسی میشود.https://rpll.ui.ac.ir/article_19281_1d40683246d45e138d7b1709d5b7ae4c.pdfدانشگاه اصفهانمتن شناسی ادب فارسی2476-32681220090622The position of Rudaki in the verses of Amir Moezi and other poetsجایگاه رودکی در شعر امیر معزّی و دیگر شاعران899819282FAاحمدرضایلمه هااستادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد دهاقانJournal Article20160614Rudaki is the first great poet in the Persian Literature. He is known to compose so many poems. He is also considered to be one of the earliest poets among Persian poets. Variety of concepts, Power of speech, coherence, delicacy and tenacity in his verses caused a large number of poets to turn their attention to his works. Many poets have quoted some of his verses in their poems. The earliest trace in which you can find Rudaki's quotations is in Farokhi Sistani’s and Amir Moezi Neyshabouro’s Divan. In this article, I have tried to study the attitudes of Moezi towards Rudaki, quotation of the verses, and some of the common motives between Rudaki's verses and Moezi’s.رودکی نخستین شاعر بزرگ و کثیرالشعر فارسی دری است. او را استاد شاعران و مقدّم شعرای عجم خواندهاند. تنوع مضامین، تأثیر کلام، انسجام، لطافت و متانت سخنان رودکی باعث شد تا اشعار وی از همان آغاز مورد توجه بسیاری از شعرا و سرایندگان واقع شود و بسیاری از اشعار او را تضمین کرده، یا مضامین وی را در اشعار خویش بیاورند.قدیمترین جایی که از رودکی یاد شده است، دیوان اشعار فرخی سیستانی و امیر معزّی نیشابوری است. نگارنده در این مقاله بر آن است تا نگرش معزّی درباره رودکی، تضمین اشعار و برخی از مضامین مشترک بین اشعار رودکی و امیر معزّی را تبیین نماید.https://rpll.ui.ac.ir/article_19282_6d1c6d8fb08739af1f1b33bea07ea653.pdfدانشگاه اصفهانمتن شناسی ادب فارسی2476-32681220090622Reflections on semantics in Rudaki's poemبازتـاب علـم معــانی در شعر رودکی9911419283FAفاطمهجمالیدانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اصفهان و مدرس دانشگاه علوم پزشکیJournal Article20160614The importance of this research is propounded from two aspects: the first one is the special place of the semantics in the Persian eloquence sciences and its special role as the most applicable means for literary context studies. Semantics is the basis of the speech which describes poet's world view and ideology. Sentence elements replacement, brevity & verbosity and implied senses of speeches all are directly related to levels and internal layers of Rudaki Samarghandi as the gifted poet of the 4<sup>th</sup> century beginnings. The second aspect of the research importance is the unique place of the father of Persian poem as the master of the poets and the owner of the first complied poems of Persian literature. The reasonable poems of this poet are indicating his effective world view and ideology. It is clear that Rudaki has enjoyed semantics means likes other famous poets in his poems. The kind and the degree of this application, and explaining his ideologies, thoughts and believes are the subject of this research.
اهمیت این پژوهش از دو منظر مطرح می گردد:نخست؛ جایگاه ویژه این دانش در علوم بلاغی فارسی و اهمیت خاص آن به عنوان کارآمدترین ابزار بررسی متون ادبی. علم معانی زیربنا و شالوده اساسی سخن است که به تبیین جهان بینی و اندیشه های درونی شاعر می پردازد. جا به جایی عناصر جمله، ایجاز و اطناب و مفاهیم مستتر در الفاظ کلام، همه در ارتباط مستقیم با سطوح و لایه های درونی سخن و ترجمان ذهن گوینده است. وجه دیگر اهمیت پژوهش حاضر، جایگاه ممتاز «رودکی سمرقندی»، شاعر توانمند آغاز قرن چهارم است که به عنوان «استاد شاعران » و «پدر شعر فارسی» صاحب اولین اشعار مدوّن ادب فارسی به شمار می آید. اشعار حکمت آمیز این شاعر، بیانگر اندیشه و جهان بینی تاثیرگذار اوست. بدیهی است که رودکی هم چون دیگر بزرگان ادب، از ابزارهای علم معانی در شعر خود بهره برده است که نوع و میزان این استفاده و تبیین اندیشه ها و اعتقادات وی از این منظر موضوع این پژوهش است.https://rpll.ui.ac.ir/article_19283_97625df3a49242daac6bacc035994797.pdf