کاربست الگوی وینی و داربلنه در واکاوی تأثیر قرآن بر مثنوی معنوی از دیدگاه ترجمۀ پسا استعماری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد مترجمی زبان عربی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه دامغان، دامغان، ایران

2 استادیار گروه مترجمی زبان عربی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه دامغان، دامغان، ایران

10.22108/rpll.2024.138884.2280

چکیده

ترجمه‌پژوهان نظریه‌های گوناگونی برای نشان دادن ماهیت ترجمه پرورانده‌اند. یکی از آن‌ها رویکرد پسا استعماری آدم‌خوارانه (کانیبالیستی) است. ماجرا از این قرار است که بومیان برزیلی، در مراسمی آیینی، کشیش پرتغالی (نماد استعمار) را می‌خورند. بعدها از این واقعه تحت عنوان بیانیۀ آدم‌خواری رونمایی شد و خوردن گوشت و خون طرف مقابل در چرخشی استعاری به هضم و جذب دستاوردهای استعمارگر برای تقویت و رشد مستعمره تبدیل گشت. به منظور واکاوی تأثیر قرآن بر مثنوی معنوی از دیدگاه ترجمۀ پسا استعماری، الگوی وینی و داربلنه مدنظر قرار گرفت، زیرا نظریه‌های پسا استعماری، اغلب رویکرد توصیفی دارند و ضروری است که با رویکردهای الگومحور و تحلیلی ادغام شوند. الگوی وینی و داربلنه ناظر به دو استراتژی ترجمۀ مستقیم و غیر مستقیم در مطالعات زبان‌شناسی و ترجمه است. نتایج پژوهش نشان داد که مثنوی معنوی از دیدگاه پسا استعماری، شکلی از ترجمۀ قرآن است؛ انگیزۀ مولوی در استفاده از آیات قرآن، علاوه بر مانایی اشعارش، ساختن آرمان‌شهر ادبیات فارسی است تا بدین‌وسیله جایگاه زبان و ادبیات فارسی را به سطح فرهنگ‌های برتر دنیا برساند؛ و سرانجام اینکه مولوی هرچند به تناوب از راهبردهای ترجمۀ مستقیم و غیر مستقیم در انتقال آیات قرآن به مثنوی معنوی استفاده کرده، اما در این میان، نسبت به برخی از روش‌ها نظیر قرض گرفتن، مدولاسیون و تعادل علاقۀ بیشتری نشان داده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Application of Vinay and Darbelnet’s model in analysis on the effect of Holy Quran on the Masnavi-e-Ma’navi from the viewpoint of post-colonial translation

نویسندگان [English]

  • Mojtaba Kordi 1
  • Morteza Zare Beromi 2
1 M.A. in Arabic Language Translation, Faculty of Humanities, Damghan University, Damghan, Iran
2 Assistant professor, Department of Arabic Language Translation, Faculty of Humanities, Damghan University, Damghan, Iran
چکیده [English]

Translation scholars have developed various theories to demonstrate the nature of translation. One of these approaches is the cannibalistic post-colonial approach. The story goes that Brazilian natives would eat Portuguese priest (a symbol of colonization) during a ritual. This event was later presented as the Declaration of Cannibalism and Symbolically, the act of digesting and absorbing the achievements of the colonizer, by eating the flesh and blood of the other party, was transformed into a means of strengthening and promoting the colony. If we look at the Masnavi-e-Ma’navi from this perspective, the reason for the Quran’s tremendous influence on it will be completely clear. In order to clarify the impact of the Quran on the Masnavi-e-Ma’navi from a post-colonial translation perspective, the Vinay and Darbelnet’s model was used because post-colonial perspectives often have descriptive approaches. The Vinay and Darbelnet’s model is concerned with two direct and indirect translation strategies in linguistics and translation studies. The results of the study showed that the Masnavi-e-Ma’navi, from a post-colonial perspective, is a form of translation of the Quran; Molavi’s motivation in using Quranic verses, in addition to the meaning of his poems, is to create an ideal city of Persian literature, so that Persian language and literature can reach the level of the superior cultures of the world; Finally, although Molavi used both direct and indirect translation strategies in transferring Quranic verses to the Masnavi-e-Ma’navi, he showed more interest in some methods such as borrowing, modulation, and equivalence.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Linguistics and Translation, Holy Quran, Masnavi-e-Ma&rsquo
  • navi, Post-colonial Perspectives, Vinay and Darbelnet&rsquo
  • s Model